ข่าวและกิจกรรม
หน้าหลัก / ข่าวและกิจกรรม / ตามรอย... สิเนหามนตาแห่งลานนา
5 เม.ย. 59
ตามรอย... สิเนหามนตาแห่งลานนา
“มหกรรมประเพณีเรือแข่ง”



          ...พักเดียว ลุงจ๊างก็เลี้ยวรถมาจอดที่หน้าร้านอาหาร
          “เฮือนเจ้านาง” แบร๊ด พิทท์ อ่านป้ายชื่อร้านดังๆ
          “เฮือน ก็คือ เรือน น่ะค่ะ” พี่นายอธิบาย “ภาษาลานนา ร-เรือ ออกเสียงเป็น ฮ-นกฮูก”
          “อย่างนั้น รัก ก็เป็น ฮัก” แบร๊ด พิทท์ ทดสอบความรู้
          “ช่าย ค่ะ” พี่นายยืนยัน
          “รวย ก็เป็น ฮวย” แบร๊ด พิทท์ ยืดความรู้ภาษาออกไป
          “ฮวย-เซ็ง น่ะซิ” พัดยศ ตอบทันที
          “อะไร” แบร๊ด พิทท์ งง
          “ก็ เฮง-ซวย สิโว้ย” พัดยศตอบ “ภาษามันไม่ได้แปลงทื่อๆ อย่างนี้ทุกคำหรอก ฮา!”
          คณะพรรคหัวเราะครื้นเครง แล้วเดินตามเจ้าหน้าที่ต้อนรับของร้านอาหารไปนั่งที่โต๊ะ รุ้งราตรีนั่งหัวโต๊ะ “เฮือนเจ้านาง” นี้ ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำน่านเลย บรรยากาศตอนโพล้เพล้นี้ช่างสงบและร่มเย็นนักในลำน้ำมีเรือยาวพลพายนั่งกันเต็ม กำลังฝึกซ้อมกันอยู่หลายลำแม้ฟ้าใกล้จะมืดแล้ว นี่เป็นกีฬาสำคัญของคนเมืองน่าน ทุกปีจะมีการแข่งเรือยาว เป็นมหกรรมของประเพณีที่นี่ แต่จะจัดขึ้นในเดือนกันยายนและตุลาคม ไม่ใช่ในช่วงต้นปีนี่
          “วิศิษฐ์ เขาเป็นผู้จัดการคุมเรือยาวอยู่ด้วยนะคะ” พี่นายเอ่ยแนะนำ
          “เหรอคะ พี่วิศิษฐ์ ฝีพายกี่คน แล้วเรือชื่ออะไรคะ” รุ้งราตรีถาม
          “ชื่อเรือ “มังกรพูคา” ครับ มี 55 ฝีพาย เป็นรุ่นยาวที่สุดของเรือยาวทั้งหลาย” ...

          บทสนทนาหยอกล้อของสามพี่น้องที่น่าฮัก (น่ารัก) ในฉากที่สอง-แจ้ง สิเนหามนตาแห่งลานนา หน้า 82-83 ท่ามกลางบรรยากาศริมฝั่งแม่น้ำน่านยามอาทิตย์อัสดง ช่วงต้นปีที่เราจะพบเห็นทีมแข่งเรือยาวประเพณีจังหวัดน่าน ทำการซ้อมเตรียมเข้าสู่วันแข่งขันจริงในปลายปี ประเพณีแข่งเรือยาว เป็นประเพณีเก่าแก่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคนของคนเมืองน่าน สื่อถึงความผูกพันกับแม่น้ำน่าน สายน้ำอันเป็นหัวใจของคนเมืองน่าน และชาวเมืองน่านมีความผูกพันศรัทธากับพญานาค เชื่อว่าบรรพบุรุษของตนคือ เจ้าขุนนุ่น ขุนฟอง เกิดจากไข่พญานาคเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ การต่อเรือแข่งเป็นรูปพญานาคจึงถือเป็นการบูชาบุญคุณพญานาคผู้เป็นเจ้าแห่งลำน้ำและบรรพบุรุษของชาวเมืองน่าน ว่าคือผู้ปกปักคุ้มครองโบราณสถาน และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เรือยาวเมืองน่านจึงมีการตกแต่งหัวเรือตลอดจนถึงหางเรือให้มีลักษณะวิจิตรคล้ายพญานาค
          การแข่งเรือประเพณีเมืองน่านในสมัยก่อน จะจัดในงานประเพณีถวายทานสลากภัต หรือชาวน่านเรียกว่า “ตานก๋วยสลาก” ถ้าวัดของชุมชน-หมู่บ้านใดที่มีเรือแข่งมีการจัดงานประเพณี ตานก๋วยสลาก คณะศรัทธาหมู่บ้าน-ชุมชนต่างๆ ที่มีเรือแข่ง ก็จะนำเรือแข่งบรรทุกก๋วยสลากพร้อมชาวบ้านและพระภิกษุ สามเณร ที่รับกิจนิมนต์เดินทางไปยังวัดที่มีงานประเพณีตานก๋วยสลาก เนื่องจากชุมชน-หมู่บ้านอยู่ติดกับลำน้ำน่านและขณะที่พายเรือไปก็จะตีฆ้อง กลอง ฉิ่ง ฉาบ ปาน และ เป่าแน เป็นทำนองเพลงล่องน่าน และผู้เฒ่าผู้แก่ก็จะลุกขึ้นฟ้อนซึ่งเป็นที่มาของท่า
ฟ้อน “ล่องน่าน” ที่มีเอกลักษณ์รูปแบบการฟ้อนเฉพาะตัว
          จนในปี พ.ศ. 2467 พระยาวรวิชัย วุฒิกร (เลื่อน สนธิรัตน์) ปลัดมณฑล ประจำจังหวัดน่าน ได้ริเริ่มให้มีการทอดกฐินสามัคคีขึ้นอย่างเป็นทางการ นับเป็นครั้งแรกของจังหวัดน่าน โดยในงานนี้จัดให้มีการแข่งเรือประเพณีเพื่อเป็นการเฉลิมฉลองด้วย การแข่งขันเรือยาวจังหวัดน่านจึงเป็นประเพณีถือปฏิบัติในการทอดกฐินพระราชทานของจังหวัดน่านที่สืบต่อกันมาทุกปีจนถึงปัจจุบัน
          ทุกท่านสามารถร่วมสัมผัสบรรยากาศร่มรื่นริมแม่น้ำน่าน และชมการแข่งเรือยาวประเพณี จังหวัดน่าน ที่สืบทอดกันมายาวนาน ณ บริเวณแม่น้ำน่าน (เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ) ระหว่างวันที่ 28-30 ตุลาคม 2559


********************************************************************************************************

“อนุสรณีย์วีรกรรมพลเรือน ตำรวจ ทหาร อำเภอทุ่งช้าง”